Aleksander (Sasza, Szaje) Blonder (André Blondel)
1909 - 1949

Po raz pierwszy wyjechał do Paryża prawdopodobnie w roku 1926, a następnie w 1929. Tam studiował architekturę w École Nationale Supérieure des Beaux-Arts (1931-1932), zaś w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych malarstwo u Teodora Axentowicza, Władysława Jarockiego i Fryderyka Pautscha (1931-1934). Podczas studiów krakowskich związany był z ugrupowaniami lewicowymi – Komunistycznym Związkiem Młodzieży Polskiej i Związkiem Młodzieży Socjalistycznej “Życie”. Był współzałożycielem grupy artystycznej “Żywi” oraz Grupy Krakowskiej (1933). Za działalność polityczną został usunięty w 1937 ze Związku Zawodowego Polskich Artystów Plastyków. Pracował jako reżyser i scenograf w teatrze dziecięcym Żydowskiej Szkoły Powszechnej w Bielsku (1935). W 1936 (lub 1934) przeprowadził się do Warszawy, skąd w 1937 wyjechał ponownie do Paryża, otrzymawszy stypendium. W czasie 2. wojny światowej przebywał na południu Francji, angażując się w działalność francuskiego ruchu oporu. Od 1942 używał przybranego nazwiska André Blondel. W 1943 został profesorem w liceum w Carcassonne. Od 1945 przebywał w Paryżu oraz południowofrancuskim Sčte. Był członkiem ugrupowania Artistes Méridionaux w Tuluzie.

Brał udział w wystawach Grupy Krakowskiej (1933-1937), w salonach Instytutu Propagandy Sztuki (1936-1937). Indywidualne ekspozycje Blondera miały miejsce w warszawskim Salonie Henryka Koterby (1937) i krakowskim Muzeum Narodowym (1970), a także w Tuluzie (1946), Paryżu (1949), Perpignan (1949 i 1950), Narbonne i Sčte (1959) oraz Carcassonne (1980).

Na wczesne dzieła Blondera wpływ miał m.in. kontakt z ekspresjonistyczną twórczością przedstawicieli École de Paris – Chaima Soutine’a i Marca Chagalla. Jak ten ostatni, wracał Blonder w swych obrazach i rysunkach do żydowskiego miasteczka swego urodzenia. Pod wpływem doświadczeń wspólnych z kolegami z Grupy Krakowskiej, ekspresyjno-kolorystyczne założenia jego sztuki zmierzały ku abstrakcji, nierzadko opartej na wyraźnych podziałach geometrycznych, zapewne pod wpływem strefizmu Leona Chwistka. Całkowity nawrót do figuracji widoczny jest w dziełach z ostatniej, francuskiej fazy jego twórczości. Impuls do zintensyfikowania chromatycznego obrazów i ogólnego rozjaśnienia palety dał artyście kontakt z krajobrazem południa Francji. Syntetycznie ujmowana forma nie zatraciła raz wypracowanej wyrazistości konturu i ekspresji oddziaływania. W pejzażach, martwych naturach i portretach z tego czasu dostrzec można dalekie echa twórczości fowistów, Soutine’a, a także oddziaływanie malarstwa André Dunoyer de Segonzaca, skupiającego wówczas uwagę malarzy z nowego środowiska artystycznego Blondera.

Obrazy w kolekcja: