Józef Chełmoński
1849 - 1914

W latach 1867-1871 Chełmoński studiował w warszawskiej Klasie Rysunkowej, jednocześnie uczęszczał do pracowni Wojciecha Gersona, który decydująco wpłynął na jego rozwój artystyczny. W 1871 wyjechał do Monachium, gdzie przez kilka miesięcy (od stycznia 1872) naukę kontynuował w Akademii Sztuk Pięknych u Hermana Anschutza i Aleksandra Strahubera. Utrzymywał bliskie kontakty z kolonią polską w Monachium, zwłaszcza ze Stanisławem Witkiewiczem. W 1874 wrócił do Warszawy, skąd wyjeżdżał na Ukrainę i Polesie. Pracownię w Hotelu Europejskim dzielił ze Stanisławem Witkiewiczem oraz Adamem Chmielowskim. W 1875, zniechęcony zdecydowanie złym przyjęciem przez krytykę jego realistycznych obrazów, wyjechał razem z Cyprianem Godebskim do Paryża, gdzie spędził dwanaście lat. Jego prace poświęcone wsi polskiej, egzotyczne dla Francuzów, wzbudziły wielkie zainteresowanie krytyków oraz przede wszystkim kolekcjonerów europejskich i amerykańskich, którzy kupowali jego płótna; podpisał także także stały kontrakt ze znanym marszandem francuskim Goupilem.

W 1887 powrócił do kraju. Przez niespełna dwa lata mieszkał w Warszawie, następnie osiadł we wsi Kuklówka koło Grodziska Mazowieckiego, skąd kilkakrotnie wyjeżdżał na Wileńszczyznę, Polesie i Ukrainę.

Regularnie wystawiał w krakowskim Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych, w warszawskim Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych (choć w 1888 odrzucono mu tam pięć obrazów - “czystych pejzaży”, które wystawił w Salonie Aleksandra Krywulta) oraz na Salonach paryskich. Chełmoński odniósł znaczne międzynarodowe sukcesy, m.in. otrzymał Grand Prix na Wystawie Powszechnej w Paryżu w 1889, złoty medal na Wystawie w Glaspalast w Monachium w i na Powszechnej Wystawie Sztuki w San Francisco w 1894. W 1897 został honorowym prezesem Towarzystwa Artystów Polskich “Sztuka”.

Początkowo tworzył realistyczne, dynamiczne (wręcz brawurowe) sceny z życia wsi polskiej i ukraińskiej. Znakomity zmysł obserwacji sprawił, iż często powtarzał te same motywy, zmieniając tylko szczegóły sceny. Później malował nastrojowe, liryczne pejzaże, niekiedy tylko ożywione sztafażem ludzkim i zwierzęcym.

Wykonywał także wiele ilustracji do czasopism polskich, francuskich (m.in. “Le Monde Illustre”) i angielskich.

Obrazy w kolekcja: