Jan Cybis
1897 - 1972
Wcielony po maturze do armii pruskiej, po I wojnie światowej rozpoczął studia prawnicze, które porzucił dla nauki we wrocławskiej Akademii Sztuki i Przemysłu Artystycznego (1919-1921) w pracowni znanego niemieckiego ekspresjonisty Ottona Mullera.
W 1921, po plebiscycie na Śląsku Opolskim wyjechał do Krakowa, rozpoczynając studia w Akademii Sztuk Pięknych, w pracowni Józefa Mehoffera, później Ignacego Pieńkowskiego; uczestniczył w życiu krakowskiej awangardy formistyczno-futurystycznej. Dwa lata później znalazł się w pracowni Józefa Pankiewicza, wraz z innymi jego uczniami założył Komitet Paryski w celu zorganizowania wyjazdu do Paryża. Wyjazd grupy zwanej kapistami doszedł do skutku w 1924 Podczas pierwszej oficjalnej ich wystawy w paryskiej Galerie Zak (1931) – prowadzonej przez wdowę po Eugeniuszu Zaku, Jadwigę – twórczość Cybisa znalazła uznanie Gertrudy Stein. W związku z zaproszeniem do konkursu na projekty plafonów sal wawelskich, artysta wrócił w 1931 do Polski, by w rok później wejść w skład komitetu redakcyjnego “Głosu Plastyków”; od 1937 był redaktorem naczelnym czasopisma. Cybis był nieformalnym przywódcą grupy, której działalność łączono z powstaniem kolorystycznego nurtu malarstwa polskiego. Za cel swojej publicystycznej aktywności obrali kapiści rozbudzanie w publicznej świadomości, że obraz jako wytwór rządzący się własnymi, immanentnie weń wpisanymi prawami, posiada malarską autonomię.
W czasie 2. wojny światowej uczestniczył w akcji ratowania dzieł sztuki, ewakuowanych z Muzeum Narodowego w Warszawie.
W 1948 otrzymał profesurę w warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych. Usunięty z uczelni trzy lata później przez ideologów socrealizmu, piastował następnie stanowisko kustosza w stołecznym Muzeum Narodowym. Jego obrazy były wówczas objęte zakazem zakupu przez muzea. W wyniku politycznej i kulturalnej odwilży został profesorem PWSSP w Sopocie, by w 1957 powrócić do uczelni warszawskiej. Rok po śmierci artysty ustanowiono doroczną nagrodę jego imienia w dziedzinie malarstwa.
Spośród wielu wystaw indywidualnych Cybisa wymienić należy m.in. ekspozycję w Sao Paulo, w ramach V Międzynarodowego Biennale Sztuki (1959); artysta dwukrotnie reprezentował Polskę na Biennale w Wenecji, w 1934 i 1948 roku.
Obrazy w kolekcja:
Kwiaty, 1965-70
