Eugeniusz Eibisch (Eugene Ebiche)
1897 - 1987

Po ukończeniu gimnazjum w Lublinie (w 1912) przeniósł się do Krakowa. Tu wraz z podjęciem studiów artystycznych, zaczął także uczęszczać na wykłady z nauk społeczno-politycznych na Uniwersytecie Jagiellońskim.w Akademii Sztuk Pięknych studiował w pracowniach Jacka Malczewskiego i Wojciecha Weissa, uzyskując dyplom w 1920 Dwa lata później wyjechał do Paryża na dwuletnie stypendium rządu francuskiego. Pozostał tam do roku 1939. Jak inni przybysze z Polski chętnie obcował ze sztuką dawnych i współczesnych mistrzów w muzeach i galeriach nad Sekwaną, wystawiał w paryskich salonach. Nawiązał bliską znajomość z artystami Montparnasse’u, m.in. z Chaimem Soutinem, Mauricem Utrillem, Mojżeszem Kislingiem, Wacławem Zawadowskim, Henrykiem Haydenem, Eugeniuszem Zakiem. W 1926 zawarł kontrakt ze znanym marszandem Leopoldem Zborowskim, potem związał się z właścicielem innej cenionej galerii – Georges’em Bernheimem. Łączyła go przyjaźń z późniejszym laureatem nagrody Nobla w dziedzinie literatury, Rogerem Martinem du Gardem, którego kilkakrotnie portretował. Z kolei du Gard porządziła literacji wizerunek przyjaciela. Tuż przed wybuchem II wojny światowej Eibisch wrócił do kraju, by objąć stanowisko profesora krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. Jego karierę akademicką przerwała wojna, podczas której ukrywał się w Krakowie, uzyskując pomoc materialną od jednego z wielbicieli swego malarstwa, kolekcjonera Karola Zolicha, umożliwiającą kontynuowanie pracy twórczej. W 1945 na pięć lat został rektorem krakowskiej uczelni, opierając jej odnowione kadry dydaktyczne o przedstawicieli nurtu kolorystycznego. W 1950 przeniósł się do Warszawy, obejmując katedrę malarstwa w stołecznej Akademii Sztuk Pięknych. Aktywnie włączył się w realizację postulatów realizmu socjalistycznego, biorąc udział we wszystkich oficjalnych wystawach organizowanych przez komunistyczną propagandę kulturalną w latach 1950-1954. Po “odwilży” stał się “artystą eksportowym”, co zawdzięczał nie tylko swej wysokiej kulturze malarskiej, osiągniętej dzięki talentowi i konsekwentnemu rozwojowi, ale i konformistycznej postawie wobec władz (spora liczba oficjalnych nagród państwowych). Jerzy Zanoziński pisał, że bez obrazów Eibischa nie obchodzi się żadna z poważniejszych wystaw wysyłanych za granicę (Eibisch 1967). Artysta dwukrotnie znalazł się w polskiej ekipie na Biennale weneckim – w latach 1952 i 1962 W 1960 zdobył prestiżową nagrodę Fundacji Solomona Guggenheima w Nowym Jorku. W 1956 z jego inicjatywy przyjechała do Polski, po wielu latach nieobecności, Alicja Halicka, by wystawić swe dzieła i wygłosić wykład o Szkole Paryskiej.

Nie przynależąc oficjalnie do żadnego ugrupowania, wystawiał najpierw z krakowską “Sztuką”, by po połowie lat 20. związać się z Cechem Artystów Plastyków “Jednoróg”, zrzeszającym zwolenników tendencji kolorystycznych w twórczości opartej na warsztatowej rzetelności i doświadczeniach malarstwa europejskiego. Brał udział w zbiorowych wystawach artystów polskich mieszkających w Paryżu (Galerie Bonaparte, 1929), także za oceanem (Międzynarodowa Wystawa Sztuki, College Art Association w Nowym Jorku w 1933 r., z Romanem Kramsztykiem, Rajmundem Kanelbą, Melą Muter, Tamarą Łempicką, braćmi Efraimem i Menasze Siedenbeutlami). Wystawy indywidualne miały miejsce w paryskich galeriach Zborowskiego (1925-1932), Bernheima (1928), Saint-Honnoré (1974), w Marsylii (Galerie da Silva, 1936), Parmie (Galeria La Rota, 1962), Warszawie (duża retrospektywa w Muzeum Narodowym, 1969; Akademia Sztuk Pięknych, Galeria 3A, 1994).

Po wczesnym okresie eksponowania w swych obrazach kubizowanych form świata przedstawianego, malarz zwrócił się ku konsekwentnym poszukiwaniom, opartym na prymacie koloru, bogactwie malarskiej materii, wyrafinowanych wibracjach i subtelnych zestawieniach tonów. W grach barwnych nie zatracił jednak nigdy kompozycyjnego szkieletu, jak dzieje się to w obrazach niektórych kapistów. W dziełach z okresu paryskiego dają się odczuć dążenia do ekspresyjnego dramatyzowania zestawień, bliskiego malarskiej poetyce Chaima Soutine’a i innych malarzy École de Paris z jego kręgu.

Obrazy w kolekcja: