Targ wiejski, 1882
Jozef Chełmoński

Nie ma wątpliwości, że w zbiorach amerykańskich kryć się może niejedna zaskakująca niespodzianka ( pisał w 1973 badacz i interpretator twórczości Chełmońskiego Maciej Masłowski - chodźby taka, jak bardzo interesująco malowany obraz “Na jarmarku” (“Country Fair”), chyba niedaleki nie tylko od malarstwa Maneta, ale i od wczesnego Moneta [...] porównywalny z późniejszym o siedem lat Pankiewiczowskim impresjonistycznym “Targiem na kwiaty”. Takie wnioski mogłaby nasuwać szczególnie lewa strona obrazu, przedstawiająca fragment restauracji improwizowanej na powietrzu pod płachtami - w jakimś Berdyczowie - gdzie w swobodnym, chwyconym na gorąco gąszczu stołów z białymi obrusami, krzeseł szlagonów, popów, służby i faktorów ( świateł, cieni, dymów z samowara - idzie wielka gra - jeżeli nie kolorystyczna, to w każdym razie walorowa. I jak tutaj odrzucać wszelkie związki Chełmońskiego z malarska Francją ? Jeszcze kilka takich rewelacyjnych obrazów - a można by wprowadzić poprawki do utartych sądów o Chełmońskim. Uwagi Masłowskiego nie tracą na aktualności, mimo że znał on obraz jedynie z fotografii.

Powstały dwie nieco tylko zmienione, wersje tej kompozycji (własność prywatna w Polsce).

Biografia:

Masłowski 1973, s. 144, 189, il. 16; Jordanowski 1988, s. 90, il. XIII; A Discovering Eye 1993, s. 30-31, nr 3, il.

© Copyright 2001 Tom Podl, art reproductions and text.